Jak się efektywnie uczyć?

Przez efektywne uczenie należy rozumieć maksymalną zdolność do przyswajania potrzebnej wiedzy a także prawidłowe jej wykorzystanie w określonym czasie.

Klucz do efektywnego uczenia się tkwi w tworzeniu tzw. materiałów pomocniczych (notatek), zapamiętywania oraz powtarzania przyswojonego materiału (zwłaszcza przed snem).

Pamiętaj, masz w sobie potencjał naturalnych możliwości, by przyswoić wiedzę! Nigdy nie mów sobie, że nie jesteś w stanie się czegoś nauczyć. Nie musisz być ekspertem w każdej dziedzinie! Oto kilka rad, które pozwolą ci się efektywniej uczyć!

Sposobów nauki jest pewnie tyle ilu uczniów. Oto uniwersalne pomysły dla każdego – kilka prostych rozwiązań, które mogą znacząco ułatwić naukę i zwiększyć ilość zapamiętanego materiału.

1. Oczyść umysł.

Naukę warto rozpocząć od uspokojenia się i kilku minut refleksji. Zastanowienia się czy gdzieś z tyłu głowy nie ciążą nam jakieś niedokończone sprawy, np. ważny telefon do wykonania. Dobrze jest to, co można załatwić szybko, wykonać od razu. Sprawy nie dające się rozwiązać od ręki, dobrze jest zanotować w kalendarzu. Doświadczenie uczy, że zapisywanie zadań do wykonania w wiarygodnym miejscu powoduje, że przestają one zaprzątać nasze aktualne myśli.

2. Odnajdź właściwą motywację.

O wiele szybciej i łatwiej uczy się, posiadając odpowiednią motywację. Im bardziej chcemy się czegoś dowiedzieć, tym łatwiej i efektywniej tę wiedzę przyswajamy. Przede wszystkim postarajmy się unikać negatywnej motywacji, czyli słów typu: „nie umiem, nie potrafię, to za trudne”. Formułujemy nasze cele, używając słów chcę i mogę poznać, zrozumieć i zapamiętać. Obudźmy ciekawość na to, czego mamy się nauczyć.
Gdy tworzymy w sobie wizję nauki jako czegoś przyjemnego, to wyzwalamy w sobie naturalną, silną energię, potrzebną do efektywnego uczenia się.

3. Wyeliminuj bodźce.

Kiedy już nie dokuczają nam niechciane myśli, należy wyeliminować bodźce zewnętrzne. Zdecydowanie nie pomogą nam w nauce: nauka przy włączonym telewizorze, odtwarzaczu CD lub MP3, a nawet (jeśli uczysz się przy komputerze) gadu-gadu i Skype. Jeśli problemem są ludzie, dobrze jest zamknąć się samotnie w pokoju, wywiesić tabliczkę „nie przeszkadzać” lub w ogóle przenieść się do miejsca, gdzie obecność innych jest symboliczna i nie narzucająca się, np. do cichej biblioteki lub jeśli kogoś odpręża przebywanie na łonie natury – do parku.

4. Pracuj w pozycji siedzącej.

Mogłoby się wydawać, że wygodniej jest uczyć się (w rozumieniu czytać) na leżąco. Niestety... przyjęcie pozycji horyzontalnej uruchamia w naszym organizmie „procedury” związane z odpoczynkiem i relaksem. Dość szybko „tracimy kontakt” z czytanym materiałem i myśli uciekają do innych spraw, niekoniecznie związanych z nauką.

5. Regularnie rób przerwy.

Kiedy ludzki mózg zbyt długo funkcjonuje na podwyższonych obrotach, dobrze jest pozwolić mu złapać oddech. Krótka, choćby kilkuminutowa przerwa może wtedy zdziałać cuda, jeśli chodzi o koncentrację i zdolności zapamiętywania. Dobrze jest wstać i przejść się po pokoju lub nawet na świeże powietrze. Pobudzi to krążenie krwi i dotleni mózg. Dowiedziono również, że najłatwiej zapamiętuje się materiał z początku lekcji, lektury lub prezentacji. Można więc powiedzieć, że im więcej przerw tym lepiej zapamiętany materiał... byle tylko nie przesadzić.

6. Gdy się uczysz, warto abyś wziął pod uwagę cztery podstawowe prawa pamięci:

  • efekt początku – najwięcej zapamiętujemy tuż po rozpoczęciu nauki.
  • efekt końca – pod koniec “naukowego posiedzenia” nasza zdolność koncentracji znów wraca do wysokiego poziomu.
  • efekt odmienności – skutecznie zapamiętujemy to, co znacząco różni się od reszty, odbiega od ustalonych schematów.
  • efekt powtórzeń – treści powtarzające się, podobne zostają zapamiętywane skuteczniej niż jednostkowo wymienione.

Analizuj to, czego jeszcze musisz się nauczyć. Takie przetwarzanie informacji jest jednocześnie powtórką – co doskonale pomaga w zapamiętywaniu. Powtarzanie materiału jest bardzo ważnym elementem skutecznej i efektywnej nauki.

Najszybciej tracimy informacje zaraz po ich nauczeniu. Potem spadek wiedzy maleje, wraz z czasem. Można temu zaradzić, wyznaczając w odpowiednich odstępach powtórki.

Ogólnie, przyjmuje się, że nowo nauczony materiał powinno się powtarzać:

  • zaraz po nauce (do 10 min.)
  • po upływie 1 godziny
  • po 24 godzinach
  • po 48 godzinach
  • po tygodniu
  • po miesiącu
  • po 6 miesiącach

Po tym czasie, nowy materiał powinien trafić do pamięci długotrwałej, która jest niemal wieczna.

 

7. Miejsce do nauki powinno być odpowiednio przygotowane:


- organizujemy przestrzeń wokół siebie w przyjazny sposób,
- wietrzymy pokój,
- siedzimy na wygodnym krześle o odpowiednim kształcie i wysokości,
- dbamy o porządek,
- oświetlenie organizujemy z lewej strony ciała,
- rezygnujemy z towarzystwa osób, które nam przeszkadzają.

8. Stwórz plan pracy.

Zastanów się, co masz zrobić, co jest najważniejsze.

  • Warto odpowiedzieć sobie na kilka zasadniczych pytań:
  • Czego będę się uczyć?
  • Po co się tego trzeba uczyć? Jakie są moje cele uczenia się?
  • Na kiedy mam się nauczyć danego materiału?
  • W jakim czasie, czyli jak dużo czasu mam na naukę?
  • Gdzie zamierzam się uczyć?
  • Jakimi sposobami pragnę się uczyć?
  • Czy będę się uczyć z innymi osobami?
  • Co sprzyja realizacji uczenia się, jakie zastosuję wzmocnienia motywacji?
  • Co utrudnia i ogranicza uczenie się?

Planując każdą swoją pracę, warto zwracać szczególną uwagę na uwzględnianie tych godzin w czasie dnia, kiedy uczy nam się najlepiej.

Gdy już wiesz, czego chcesz się w danym dniu uczyć, zacznij przygotowywać wszystko, co będzie ci niezbędne do pracy. Na biurku zgromadź najważniejsze podręczniki (nie zastawiaj się zbyt wieloma książkami, to muszą być te najważniejsze).

9.Wybierz najskuteczniejszą metodę nauki.

Uczymy się za pomocą wielu zmysłów:
- patrząc,
- słuchając,
- dotykając,
- twórczo notując (tradycyjna „ściągawka” ma właśnie sens jako forma osobistej notatki!),
- rysując,
- chodząc (ruch sprzyja lepszej pracy mózgu),
- wyobrażając sobie obrazy i kompozycje skojarzone z treścią (np. ćwiczenia wyobraźni),
- podśpiewując rytmicznie i z rymami,
- dyskutując z kimś na dany temat,
- tłumacząc to, czego się uczymy, komuś innemu.

Wzrokowcy powinni:
· używać kolorowych pisaków i długopisów,
· podkreślać, rysować, tworzyć schematy i tabele,
· układać krzyżówki z najważniejszych słów do zapamiętania,
· kluczowe słowa, wzory, daty, wnioski zapisywać na małych karteczkach i umieszczać na wysokości oczu,
· stosować wizualne pomoce naukowe – slajdy, filmy,
· pracować w ciszy.

Słuchowcy powinni:
· głośno powtarzać najważniejsze do zapamiętania kwestie,
· jeżeli to możliwe rymować, deklamować, wykorzystując rytm i rym,
· ułożyć krótki wiersz lub piosenkę złożoną z najważniejszych słów do zapamiętania,
· wykorzystać dialogi, rozmowy, dyskusję w grupie,
· najważniejsze informacje nagrywać a potem odtwarzać.

Kinestetycy (ruchowcy) powinni:
· uczyć się wykorzystując dynamikę całego ciała,
· demonstrować pojęcia za pomocą ruchów i gestów (kalambury),
· powtarzając materiał chodzić po pokoju,
· konstruować modele przestrzenne, wycinać, lepić z plasteliny

10. Zapoznaj się z techniką szybkiego czytania ze zrozumieniem.

Czytanie to złożony proces psychiczny, który polega na spostrzeganiu umownych znaków graficznych i odtwarzaniu z nich myśli, które autor przy ich użyciu zaszyfrował..

Czytanie:

- dostarcza nam wiedzy o otaczającym nas świecie,

- kształtuje nasze poglądy i przekonania,

- dostarcza nam rozrywki, relaksu, pomaga nam oderwać się od codzienności,

- rozwija nas emocjonalnie (przeżywamy losy bohaterów, identyfikujemy się z nimi),

- uczy poprawności językowej (ortografia, styl, gramatyka, stylistyka itd.)

- podnosi nasz poziom kultury, ułatwia komunikację z ludźmi,

- rozwija inteligencję,

- pomaga rozwiązać problemy (np. literatura psychologiczna).

Rodzaje czytania:

- w zależności od celu: czytanie orientacyjne, gdy kartkuję dany tekst, czytanie dla przyjemności i relaksu, uczenie się, studiowanie tekstu, czytanie krytyczne,

- w zależności od rodzaju tekstu: czytanie literatury pięknej, czytanie danych technicznych, statystycznych, map, tabel, wykresów, wzorów chemicznych, itd., czytanie czasopism, prasy, podręczników.

Technika czytania:

- czytanie całościowe (integralne),

- czytanie wybiórcze, selektywne (szybko przeglądamy tekst, by ogólnie poznać jego treść, szukamy konkretnych treści odpowiadających na nasze pytania).

Zasady szybkiego czytania tekstu:

- staramy się ogarnąć wzrokiem kilka słów, całą linijkę, lub kilka linijek,

- patrzymy na górną część wyrazów, a nie na dolną,

- staramy się zrozumieć czytany tekst,

- czytamy wyłącznie oczami, nie wymawiamy bezgłośnie wyrazów,

- nie wracamy ponownie do czytanego tekstu,

- staramy się powtarzać w myślach po fragmencie przeczytanego tekstu, po czym czytamy go dalej.

Pamiętajmy o zasadach higieny czytania!

Odległość oczu od tekstu powinna wynosić 30 - 40 cm. Należy siedzieć wygodnie, mieć dobrze przewietrzone i oświetlone pomieszczenie (światło główne + punktowe z lewej strony), robić przerwy w czytaniu.

Liczy się cisza i spokój przy czytaniu, (wyłączone odbiorniki radiowe i telewizyjne itd.).

11. Naucz się prawidłowo sporządzać notatki na lekcji.

Najczęstszą formą wspomagającą celowe i zorganizowane zapamiętywanie, uczenie się, jest notowanie.

Celem notowania jest:
- ułatwienie koncentracji uwagi na przerabianym temacie,
- lepsze uporządkowanie informacji w naszej głowie,
- systematyzacja materiału oraz trwalsze zapamiętywanie.

Notując w trakcie lekcji, pogadanki, referatu możemy zastosować następujące wskazówki:
- nie notujmy wszystkiego – zapisujmy tylko najistotniejsze informacje i wypunktujmy je,
- notujmy na oddzielnych kartkach i tylko na jednej stronie, aby łatwiej porządkować, grupować notatki i wprowadzać uzupełnienia,
- stosujmy formę graficzną, przejrzystą i czytelną,
- uwzględniajmy przestrzenne rozmieszczenie tekstu,
- operujmy wielkością liter i wyrazów,
- uwzględniajmy marginesy i światła między wierszami,
- operujmy kontrastami, podkreśleniami, akapitami itp.

Układ notatki powinien odzwierciedlać:
· ważność elementów przedstawionych na zajęciach,
· ich związki, relacje między sobą i ewentualnie między informacjami już znanymi,
· kolejność w jakiej zostały przedstawione, itd.

Należy zapisywać rysunki i ilustracje.
Kompletność ich zapisu jest ważniejsza niż ich estetyka. Powinno się notować nie tylko to, co pojawiło się na tablicy czy slajdach, ale wkomponować w to również słowne uwagi dodane przez nauczyciela. Notatka powinna zawierać jak najwięcej elementów graficznych, co jest ważne szczególnie dla wzrokowców.

Mapy myśli

Niezwykle skuteczny sposób notowania to “Mapy Myśli”. Są one popularną techniką, której autorem jest Tony Buzan. Możemy tworzyć je szybciej niż tradycyjne notatki, a dzięki ich wizualnemu charakterowi łatwiej przeglądać i zapamiętywać. Mapa Myśli składa się z centralnego wyrazu-pojęcia. Wokół centralnego wyrazu rysujemy od kilku do kilkunastu głównych pojęć, które odnoszą się do środkowego pojęcia.

Używajmy “skrótów myślowych”, Mapy Myśli powinny być zwięzłe. Dlatego wprowadzamy słowa-klucze i – kiedy to możliwe – rysunki. Rysunki łatwiej zapamiętujemy niż słowa. Używajmy kolorów do wyróżnienia pojęć, strzałek, ikon, i innych wizualnych pomocy dla pokazania zależności pomiędzy różnymi elementami. Mapy Myśli nie zastąpią zwykłych notatek – szczególnie gdy potrzebujemy zanotować szczegóły. Są jednak znakomitym uzupełnieniem zwykłych notatek.

12. Pamiętaj, że najważniejszą zasadą, by trwale przyswoić wiedzę, jest zrozumienie omawianego zagadnienia.

Pamiętaj, nauka na pamięć nie przynosi długotrwałych efektów. Unikaj "wkuwania", uwierz, zdecydowanie lepsze jest kilkakrotne powtórzenie i zrozumienie materiału, niż bezmyślne wyuczanie się go na pamięć.

13. Unikaj uczenia się na ostatnią chwilę.

Staraj się nie zostawiać nauki na ostatnią chwilę. Nie planuj, że wstaniesz wcześnie rano i zdążysz opanować cały materiał. Taki zabieg pomaga tylko pozornie, a efektem może być zmęczenie na klasówce.

Efektywne uczenie się w domu polega na szybkim i łatwym zapamiętywaniu przerobionego materiału. Temu celowi służą nowoczesne sposoby, pozwalające zwielokrotnić szybkość i skuteczność nauki.

Należy uczyć się o najbardziej odpowiedniej porze dnia. Przez noc mózg uporządkuje informacje, które rano odtworzy bez trudności. Dlatego trzeba uczyć się wieczorem przed egzaminem, klasówką, ale rano zostawić książki w spokoju. Umysł musi mieć czas, by posegregować dane.

Ucząc się należy tworzyć logiczne powiązania między częściami materiału. Słówka z języków obcych zapamiętywać tematycznie np. wizyta u przyjaciół, zakupy, pogoda. Nigdy nie należy uczyć się czegoś, czego się nie rozumie – to kompletna strata czasu

Jedna „dawka” nauki powinna się zmieścić w przedziale od pół godziny do godziny. Więcej niż godzina nauki sprawi zbyt szybkie zmęczenie. Ucząc się należy robić przerwy nie dopuszczając do znużenia, złości i przemęczenia. Przerwy krótkie trzeba wypełnić aktywnością fizyczną, dłuższe przeznaczyć na relaks i sen.

Stosując powyższe zasady nauka nie będzie już przykrym obowiązkiem, może nawet stać się przyjemnością, a dobre wyniki w nauce będą zachęcać do jeszcze większego wysiłku.

POLECANE LINKI

http://szybkanauka.net/

http://www.szybkieczytanie.info.pl/artykuly

http://www.szybkieczytanie.pl.edu.pl/podstrony.php?idp=6